Một chiêu moi tiền mới: đi làm ngày đầu đã tính đường kiện chủ

“Alba알바 sinh viên rành luật” tái xuất: Đi khắp nơi xin việc rồi tố cáo, đòi tiền bồi thường vì bị “sa thải bất công”

Trong chương trình “Câu chuyện bí ẩn Y” phát sóng ngày 22/8 trên đài SBS, khán giả tiếp tục được theo dõi vụ việc liên quan đến một thanh niên được mệnh danh là “alba sinh viên rành luật” – người nhiều lần đi xin việc làm thêm, rồi cố tình tạo mâu thuẫn để rút lui và sau đó đệ đơn kiện chủ lao động vì “sa thải trái luật”, nhằm đòi tiền thỏa thuận.

(“Alba” (알바) là cách gọi ngắn gọn, mượn từ tiếng Đức Arbeit (nghĩa là “lao động”), nhưng trong đời sống thường ngày thì nó chỉ việc làm thêm bán thời gian (part-time job).

Ví dụ: Sinh viên đi làm phục vụ quán cà phê để kiếm thêm → gọi là “카페 알바” (cà phê alba). Làm thêm ở cửa hàng tiện lợi → “편의점 알바”.

Trong bài, cụm “alba sinh viên rành luật” nghĩa là sinh viên đi làm thêm nhưng hiểu (và lợi dụng) luật lao động rất rành để kiện ngược lại chủ quán.)

Xin việc rồi bỏ chỉ sau vài giờ làm

Theo lời kể, Kim (tên giả) – một thanh niên có gương mặt thiện cảm và tính tình hoạt bát – chỉ mới đi làm tại một cửa hàng được khoảng 5 tiếng thì đã xin gặp riêng chủ quán để than phiền.

Anh ta cho rằng mình bị bạo lực và bạo ngôn trong công việc, nên không thể tiếp tục làm. Tuy nhiên, hình ảnh từ camera giám sát (CCTV) lại cho thấy, quản lý chỉ đơn thuần chạm nhẹ vào lưng để hướng dẫn công việc. Sau đó, Kim bỏ việc ngay trong ngày đầu tiên, viện cớ “tổn thương tinh thần nghiêm trọng” và xin về nhà.

Vài tháng sau, anh ta lại xuất hiện ở một nhà hàng thịt nướng gần đó. Lần này, chỉ mới thái hành được 2 củ, Kim đã tự gây vết thương nhẹ ở ngón tay rồi lấy cớ nghỉ việc, bỏ về chỉ sau chưa đầy 1 giờ đồng hồ.

“Chiêu” lặp lại ở hàng chục cửa hàng

Theo điều tra, Kim đã xin việc tại hơn 10 cửa hàng khác nhau, và kịch bản đều giống nhau: sau khi nghỉ việc, một thời gian sau, chủ quán sẽ nhận được văn bản từ Ủy ban Lao động, trong đó Kim nộp đơn yêu cầu bảo vệ vì bị sa thải bất công.

Anh ta viện dẫn Điều 26 trong Luật Tiêu chuẩn Lao động Hàn Quốc, quy định người lao động phải được báo trước ít nhất 30 ngày khi bị sa thải. Nhiều chủ quán vì ngại tranh chấp đã phải đưa tiền thỏa thuận. Có trường hợp, Kim còn yêu cầu bồi thường tương đương 4 tháng lương, con số lên tới hàng triệu won.

“Tái xuất” sau 3 năm, thủ đoạn tinh vi hơn

Điều đáng nói, Kim chính là nhân vật từng bị phanh phui trong chính chương trình “Câu chuyện bí ẩn Y” cách đây 3 năm, khi còn là học sinh trung học tại Daejeon. Khi đó, cậu ta đã cố tình “tạo tình huống bị sa thải” để đòi bồi thường.

Giờ đây, Kim chuyển lên Seoul và tiếp tục lặp lại thủ đoạn, nhưng tinh vi hơn. Một chủ quán tiết lộ: “Khác trước, giờ cậu ta đợi cho đến khi chứng cứ biến mất mới nộp đơn kiện. Nếu chúng tôi đề nghị cho quay lại làm việc, cậu ta liền nộp giấy chẩn đoán y tế chứng minh không thể làm được.”

Theo bệnh viện nơi Kim thường lui tới, chỉ trong vòng 1 tháng, anh ta đã xin giấy chẩn đoán hơn 6 lần, tất cả đều là giấy tờ mang tính hình thức.

Chủ quán bức xúc, luật sư khẳng định có thể xử lý hình sự

Một chủ quán hiện đang đối mặt vụ kiện với số tiền 2,5 triệu won (tương đương 2.500 USD) cho biết: “Cậu ta chỉ làm việc 3 giờ mà đòi tiền vài trăm, vài nghìn như vậy, rồi hết quán này đến quán khác. Thật khó tin và không thể chấp nhận được.”

Luật sư phân tích: nếu chứng minh được Kim cố ý lặp lại hành vi nhằm trục lợi, thì có thể coi đó là ý đồ cản trở kinh doanh hoặc gian dối để chiếm đoạt tài sản, từ đó có cơ sở để xử lý hình sự.

Cha của Kim: “Không thể can thiệp, nó đã là người trưởng thành”

Khi phóng viên tìm đến nhà Kim, thay vì trả lời, anh ta chỉ đáp trả bằng lời đe dọa: “Tôi sẽ báo cảnh sát vì xâm nhập gia cư.”

Cha của Kim cho biết, ông không hề hay biết con trai đã lên Seoul làm những việc như vậy. Ông nói: “Bạn bè xấu đã xúi giục nó làm chuyện này. Nhưng giờ nó đã là người lớn, tôi không thể can thiệp. Các chủ quán cứ làm theo pháp luật, rồi một ngày nào đó nó cũng sẽ nếm trải hậu quả.”

Nguy cơ tái diễn và niềm tin bị tổn hại

Một chủ quán từng bị hại chia sẻ: “Những trường hợp như cậu ta chắc chỉ chiếm 0,1%. Nhưng khi đã gặp một người như vậy, tự dưng tôi mất niềm tin với tất cả. Cảm giác con người thật sự đáng sợ.”

Kết thúc chương trình, ê-kíp đặt câu hỏi: “Đến bao giờ Kim mới dừng lại?”. Có lẽ, chính những điều luật mà anh ta đã lợi dụng để trục lợi, một ngày nào đó sẽ quay ngược lại, trở thành sợi dây xiềng trói lấy chính bước chân của mình.

Vụ này gây tranh cãi lớn ở Hàn Quốc vì nó đụng chạm trực tiếp đến hai vấn đề nhạy cảm:

1.Luật bảo vệ lao động bán thời gian (alba):

• Hàn Quốc có luật rất chặt để bảo vệ người lao động, đặc biệt là người làm thêm.
• Ví dụ: chủ phải báo trước 30 ngày khi muốn chấm dứt hợp đồng, nếu không sẽ bị coi là “buộc thôi việc trái luật”.
• Mục đích ban đầu là để bảo vệ sinh viên, người lao động yếu thế.

2.Sự lợi dụng kẽ hở pháp luật:

• Nhân vật trong phóng sự biết luật, cố tình đi làm ở nhiều nơi, sau đó tạo tình huống rời đi (giả vờ bị xúc phạm, giả vờ bị thương, …).
• Sau vài tháng, anh ta gửi đơn khiếu nại “buộc thôi việc trái luật” và đòi bồi thường (có nơi đến vài chục triệu won).
• Khi chủ quán muốn hòa giải cho yên chuyện, anh ta chấp nhận tiền rồi lại tiếp tục lặp lại ở nơi khác.

3.Hệ quả xã hội:

• Chủ quán nhỏ (đa số là người lao động nghèo, tự mở quán ăn, quán nhậu, cửa hàng tiện lợi) bị ảnh hưởng nặng nề vì mỗi lần như vậy mất tiền, mất thời gian ra tòa.
• Người dân thì mất niềm tin, vì chỉ cần một số ít người lợi dụng luật thì sau này những alba chân chính cũng bị nghi ngờ.

💡 Chính vì vậy, dư luận Hàn Quốc vừa phẫn nộ (vì kẻ lợi dụng kẽ hở) vừa bối rối (vì nếu siết luật lại thì người lao động yếu thế sẽ chịu thiệt).

Theo Naver - Biên tập Kim Chi Nha